AI-transformatie is een governance-probleem - LastPass

HANDLEIDING

AI-transformatie is een governance-probleem

Hoe kunt u de AI-transformatie ondersteunen zonder drempels op te werpen? Een verbod op AI is geen oplossing. Download het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging en lees wat het belangrijkste AI-risico is volgens ruim 400 IT-leiders, en wat voor verschil het maakt als u kunt zien welke software uw mensen gebruiken.

Download het rapport

Vertrouwd door meer dan 100.000 bedrijven overal ter wereld · Gecertificeerd voor SOC 2 Type II, ISO 27001, ISO 27701 · 4,5/5 op G2

Belangrijkste statistieken: wat de gegevens laten zien

Bron: LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging Inzichten uit enquêtes onder ruim 400 IT-leiders, inloggewoontes van meer dan 450.000 mensen in ruim 20.600 organisaties, en toepassingsgebruik in de praktijk bij meer dan 15.900 organisaties.

73% van de organisaties heeft geen compleet en actief gehandhaafd beleid voor het gebruik van AI.

Waarom dit belangrijk is: Zonder afgedwongen beleid wordt het vrijwel onmogelijk voor de IT-afdeling om toezicht te houden op de gebruikte tools en de gegevens die hiermee worden verwerkt.

42% gebruikt geen technische beveiligingsmaatregelen om de toegang van medewerkers tot AI-tools te beheren.

Waarom dit belangrijk is: Zonder beheersmaatregelen is beleid een papieren tijger, zonder invloed op gedrag of resultaten.

92% van de IT-leiders bevestigt dat AI-tools actief worden gebruikt binnen hun organisaties.

Waarom dit belangrijk is: Slechts 27% van de organisaties heeft een programma voor governance dat ook wordt afgedwongen – een enorme kloof tussen gebruik en aansturing.

Wat AI governance betekent voor IT-teams met beperkte middelen

AI governance is de combinatie van beleidsregels en controlemechanismen die ervoor zorgt dat het AI-gebruik binnen een organisatie veilig is, verantwoord, en in lijn met relevante wet- en regelgeving.

Waarom is de AI-transformatie is een governance-probleem?

Overal experimenteren medewerkers met AI. Maar lang niet overal is er ook een beleid met maatregelen om dat in goede banen te leiden.

92% van de IT-managers bevestigt dat medewerkers AI actief gebruiken, maar 73% heeft hiervoor geen beleid dat ze ook echt kunnen afdwingen. En 42% heeft nul technische beheersmogelijkheden.

Kortom: AI breidt zich razendsnel uit, en IT-afdelingen kunnen het simpelweg niet bijhouden. Governance is een mooi woord voor de procedures en veiligheidsmaatregelen voor veilig en verantwoord AI-gebruik.

Voor de meeste kleine tot middelgrote organisaties blijft die governance momenteel nog beperkt tot goede bedoelingen, en regels die vaak worden genegeerd.

Maar in de praktijk betekent goede AI governance dat u drie vragen kunt beantwoorden:

  • Welke AI-tools draaien er momenteel in uw omgeving?
  • Wie heeft ze goedgekeurd?
  • Tot welke systemen en gegevens hebben deze AI-tools toegang?

Het lijken basale vragen, maar vaak blijkt het lastig om ze te beantwoorden.

Een medewerker kan zich eenvoudig registreren voor een AI-tool gericht op consumenten, en hier gegevens mee delen. De IT-afdeling heeft misschien nog nooit van de tool gehoord, maar toegang is snel verleend. Voor kleine teams is dit de kern van het governance-probleem.

92% van de ondervraagde IT-leiders zegt dat AI al overal in hun organisatie wordt gebruikt.

Bron: LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging

Waarom governance de AI-aanname niet bij kan houden

AI-tools worden vaak geïnstalleerd via een browserextensie, ingebedde AI-functies en SaaS-integraties. De traditionele kanalen van de inkoopafdeling staan hiermee buiten spel.

Veel kleine organisaties hebben bovendien beperkte middelen.

De IT-afdeling bestaat vaak uit generalisten, die verschillende prioriteiten moeten afwegen om de organisatie draaiende te houden.

Als gevolg hiervan geven 7 van de 10 respondenten in ons onderzoek aan dat ze AI bewust niet blokkeren.

Ze onderschatten de risico's niet, maar ze weten dat een verbod onmiddellijk zal worden omzeild. Dat maakt het probleem minder zichtbaar, maar niet kleiner.

Het gebrek aan zichtbaarheid:

  • 68% van de respondenten ervaart het invoeren van gevoelige bedrijfsgegevens in AI-tools door medewerkers als hun grootste zorg. Maar als ze een score moeten geven aan hun eigen capaciteiten om dit te detecteren, is dat gemiddeld slechts 2,5 op de schaal van 5.
  • 56% maakt zich specifiek zorgen dat medewerkers zakelijke aanmeldingsgegevens rechtstreeks in AI-prompts invoeren.
  • Zelfs goedgekeurde AI-tools hebben vaak ingebedde functies die gegevens verwerken, zonder dat de workflow nog menselijke beoordeling vereist.
  • 19% van de IT-leiders zegt dat ze simpelweg geen idee hebben van de hoeveelheid schaduw-AI binnen hun organisatie.

Bron: LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging

De voordelen van goede governance van AI-gebruik

Organisaties die hun AI governance op orde hebben, profiteren van duidelijkheid:

  • Ze weten precies welke AI-tools er actief zijn in hun omgeving, en hoeven hier niet naar te raden.
  • Medewerkers weten welke tools goedgekeurd zijn, welke tools een beoordeling vereisen, en wat er geblokkeerd is. Ongeoorloofd gebruik wordt hierdoor duidelijk teruggedrongen.
  • Er is een audit trail voor AI-gebruik, zodat ongeoorloofde acties goed herkenbaar en herleidbaar zijn.
  • Dankzij ononderbroken monitoring kunnen organisaties AI-gerelateerde risico's beter en sneller herkennen.

Het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging geeft inzicht in al deze aspecten en laat zien waar er nog werk aan de winkel is.

Ontvang de volledige analyse

Download het rapport

Hoe IT-teams zonder beveiligingsspecialisten meer inzicht krijgen in het gebruik op de werkvloer

Organisaties die echt vooruitgang hebben geboekt met hun governance, zijn niet begonnen met een beleid van 40 pagina's.

Ze hebben eerst in kaart gebracht wat medewerkers al gebruikten, om vervolgens op basis van die inzichten te bepalen waar ze controlemechanismen nodig hadden.

Het onderstaande kader laat die volgorde zien:

  • Stap 1: ontdekken. Breng in kaart welke AI-tools er binnen uw IT-omgeving actief zijn. Dit omvat tools met en zonder goedkeuring, IT-functies in goedgekeurde toepassingen, en integraties met een AI-component.
  • Stap 2: evalueren. Beoordeel alle tools op basis van drie vragen: Verwerkt de tool gevoelige bedrijfsgegevens? Maakt de tool verbinding met interne systemen? Heeft iemand de voorwaarden voor gegevensverwerking beoordeeld?
  • Stap 3: classificeren. Sorteer de tools in drie categorieën: gebruik is goedgekeurd, beperkt of geblokkeerd. Zo wordt het eenvoudiger om uw beleid af te dwingen en om het bij te werken als nieuwe tools worden geïntroduceerd.
  • Stap 4: afdwingen. Door het gebruik in de browser zichtbaar te maken, weet u het direct als medewerkers een nieuwe tool proberen. U kunt hergebruik van aanmeldingsgegevens blokkeren, en monitoring zorgt ook voor een duidelijke audit trail.

De meeste IT-teams bij kleine en middelgrote organisaties kunnen stap 1 en 2 voltooien zonder nieuwe tools.

Voor stap 3 en 4 is echter technologie nodig die continu inzichten levert in plaats van een momentopname, omdat het landschap voor SaaS en AI continu in ontwikkeling is.

De toegevoegde waarde van LastPass

LastPass Business Max biedt SaaS Monitoring en AI Monitoring, waarmee u kunt zien welke tools er worden gebruikt binnen uw IT-omgeving.

U ziet SaaS en AI die actief zijn en kunt tools zonder goedkeuring markeren.

Vervolgens kunt u met SaaS Protect en AI Protect regels toepassen om tools bij het toegangspunt toe te staan, een waarschuwing te geven of ze te blokkeren, zonder dat hiervoor losse software nodig is op de apparaten van uw medewerkers.

Voor veel beveiligingsplatformen op enterpriseniveau is apart personeel nodig. Vaak vereisen ze een uitgebreide configuratie en uitrol van software op alle endpoints in uw organisatie. LastPass Business Max is een stuk laagdrempeliger: u hoeft het alleen maar aan te zetten om te beginnen met het detecteren van gebruikte tools. En het werkt ook zonder dure specialisten voor IT-beveiliging.

LastPass Business Max gratis proberen Demo aanvragen

Download het volledige LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging

Het rapport is gebaseerd op gegevens van echte organisaties en gaat in op AI-aanname, gaten in de governance, schaduw-AI, benchmarks voor risico's door aanmeldingsgegevens, en ongecontroleerde uitbreiding van SaaS-toepassingen. Het bevat de complete data voor alle statistieken op deze pagina.

De inzichten in het rapport zijn gebaseerd op enquêtes onder ruim 400 IT-leiders, inloggewoontes van meer dan 450.000 mensen in ruim 20.600 organisaties, en toepassingsgebruik in de praktijk bij meer dan 15.900 organisaties.

Ontvang de volledige analyse

Download het rapport

Meer in de serie over de beveiliging van AI en SaaS

Alle handleidingen voor de beveiliging van AI en SaaS

Veelgestelde vragen

Drie belangrijke factoren zijn verantwoordelijk voor het gat tussen gebruik en aansturing.

  1. De AI-aanname verloopt sneller dan inkoopcycli.
  2. Veel kleinere IT-teams hebben geen aparte functie voor IT-beveiliging, en governance is maar één verantwoordelijkheid in een lange lijst.
  3. U kunt geen zinvol beleid opstellen als u niet weet waarvoor, maar veel organisaties hebben geen volledig inzicht in hun huidige IT-landschap.

Het gebrek aan beleid komt meestal voort uit dit gebrek aan inzicht. LastPass Business Max helpt om dit gat te dichten door zichtbaar te maken welke AI-tools en SaaS-toepassingen uw medewerkers gebruiken. Hierna kunt u direct bij het inloggen regels toepassen om tools toe te staan, te waarschuwen of te blokkeren, zonder dat hiervoor extra software nodig is.

Het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging laat duidelijk zien dat brede beperkingen minder goed werken dan een combinatie van inzicht in het daadwerkelijke gebruik, en gerichte maatregelen.

LastPass levert precies deze combinatie, met SaaS Monitoring & Protect en AI Monitoring & Protect. Zo kunt u uw AI-transformatie in goede banen leiden, en blootstelling aan riskante tools terugdringen.

Schaduw-IT verwijst naar alle hardware, software of clouddiensten die mensen gebruiken zonder goedkeuring van de IT-afdeling.

Schaduw-AI is een type schaduw-IT. Denk aan het ongeoorloofde gebruik van AI-functies en chatbots als ChatGPT, Claude, Gemini, of Perplexity.

Het verschil is belangrijk, omdat AI-tools in vergelijking met algemene SaaS-tools nog een extra risico met zich meebrengen: ze kunnen gevoelige bedrijfsgegevens verwerken en opslaan, en eventueel hun modellen hiermee trainen. En als AI-agenten toegang krijgen, kan dit oncontroleerbare uitwerkingen hebben: AI werkt razendsnel, en dat geldt ook voor hackers met AI.

De ondervraagde IT-leiders in het LastPass-rapport beschouwen dit als hun grootste zorg, nog voor alle andere toegangsgerelateerde risico's: medewerkers die gevoelige bedrijfsgegevens delen met AI-tools.

Een goed beleid dekt de volgende vier punten af:

  • Een inventaris van de actuele tools
  • Regels voor gegevensverwerking
  • Controlemechanismen voor toegang en wachtwoordbeheer
  • Een evaluatieprocedure voor nieuwe tools

Het beleid moet specifiek genoeg zijn om naleving af te dwingen, maar ook kort genoeg om het te lezen. Voor de meeste IT-teams is het opzetten van een beleid niet het grootste probleem. De uitdaging is meer om erachter te komen welke tools precies actief zijn. LastPass Business Max kan hierbij helpen. Het registreert de AI-tools en toepassingen die uw medewerkers gebruiken, voor een actuele inventaris van uw IT-landschap. Vervolgens kunt u regels toepassen om tools toe te staan, een waarschuwing te geven of ze te blokkeren. Het werkt op het moment dat een medewerker een tool opent, en u hoeft geen losse software uit te rollen op relevante endpoints.

Staat uw vraag er niet bij? Ga naar ons Supportcentrum.

Aan de slag met LastPass Business

LastPass gratis proberen Neem contact op met Sales
Geen creditcard vereist voor de proefversie van 14 dagen.