Hoeveel bedrijven gebruiken AI? Rapport AI- en SaaS-beveiliging 2026 - LastPass

RAPPORT AI- EN SAAS-BEVEILIGING 2026

Hoeveel bedrijven gebruiken AI?

In 92% van de organisaties wordt AI actief gebruikt. De uitdaging: ongeoorloofd AI-gebruik onder controle krijgen, zonder de productiviteit te verlagen. Het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging laat zien wat voor blinde vlekken vergelijkbare organisaties hebben, en hoe u dit kunt oplossen.

Download het gratis rapport

Vertrouwd door meer dan 100.000 bedrijven overal ter wereld · Gecertificeerd voor SOC 2 Type II, ISO 27001, ISO 27701 · 4,5/5 op G2

Belangrijkste statistieken: wat de gegevens laten zien

Bron: LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging Inzichten uit enquêtes onder ruim 400 IT-leiders, inloggewoontes van meer dan 450.000 mensen in ruim 20.600 organisaties, en toepassingsgebruik in de praktijk bij meer dan 15.900 organisaties.

92% van de IT-leiders bevestigt actief gebruik van AI, voor alle organisatiegroottes en branches.

Waarom dit belangrijk is: Aanname van AI is vrijwel universeel. De vraag is niet meer of uw mensen het gebruiken, maar of u de middelen hebt om dit gebruik in goede banen te leiden. 

50% ziet zichzelf als “voorzichtige gebruikers” en 68% maakt zich zorgen dat medewerkers zakelijke gegevens invoeren in AI-tools.

Waarom dit belangrijk is: De meeste organisaties houden AI niet tegen. Maar door de razendsnelle verspreiding loopt governance achter. Uw IT-team heeft niet de middelen om veilig gebruik te garanderen.

61% zegt dat ongeautoriseerde toegang van AI-tools tot zakelijke systemen een belangrijk risico is.

Waarom dit belangrijk is: AI tools ontwikkelen zich. Het gaat niet meer alleen om chatbots, maar ook om agenten die API's aanroepen en verbinding maken met externe systemen. Dat betekent dat uw governance zich ook moet richten op de praktijk van de toegangslaag, en niet alleen op het theoretische beleid.


Hoeveel bedrijven gebruiken AI in 2026?

Ons onderzoek laat zien dat AI wijd verbreid is:

  • 36% beschreef de invoering van AI als “organisatiebreed”
  • 21% gaf aan dat AI alleen werd gebruikt door bepaalde afdelingen
  • 16% zei dat AI alleen op individueel niveau werd gebruikt
  • 19% zei over het gebruik van AI dat er sprake is van een mix van goedgekeurd en eigen gebruik

Het onderzoek van LastPass laat ook zien welke platformen het meest gebruikt worden:

  • ChatGPT: 64%
  • Claude: 39%
  • Gemini: 36%
  • Microsoft Copilot (personal/gratis versie): 35%
  • Grammarly: 29%
  • Perplexity: 11%

Dit zijn allemaal tools met consumentenaccounts, die ook op zakelijke apparaten gebruikt worden. Dat betekent dat ze niet opduiken in uw SSO-logs. Zonder specifieke tools die ook aanmeldingen met privéaccounts registreren, kunt u het gebruik van deze tools niet betrouwbaar detecteren. 

Geen wonder dat 46% van de ondervraagde organisaties aangeeft dat schaduw-AI veel tot erg veel voorkomt.  

Generatieve AI maakt inzicht in het AI-gebruik alleen maar urgenter.

GenAI is anders dan eerdere technologische ontwikkelingen, en niet alleen omdat het zich zo razendsnel uitbreidt.

De manier waarop generatieve AI wordt ingebed in workflows, stelt andere eisen aan de governance. En ook de gevolgen van ontbrekende governance zijn een stuk ernstiger.

AI-agents die onafhankelijk handelen, ingebed in tools die al goedgekeurd zijn

De huidige golf van generatieve AI reageert niet alleen op prompts. Ingebedde agenten handelen autonoom, zonder dat dit altijd zichtbaar is in uw logbestanden. 

Alleen al in het Microsoft 365 ecosysteem is het aantal agenten in een jaar tijd 15x meer geworden (Microsoft 2026 Work Trend Index).  

Iedere autonome integratie creëert nieuwe toegangswegen. Uit onderzoek van LastPass blijkt dat de detectie en reactie hierop niet afgestemd zijn.  

IT-leiders willen weten of gevoelige gegevens in AI worden ingevoerd en geven het belang van detectie een waarde van 4,2 op een schaal van 5. Maar hun eigen vertrouwen in hun detectiecapaciteiten scoort slechts een 2,5.

Ontvang de volledige analyse

Download het rapport

Van aanname tot governance: waar moet u beginnen?

Voordat u het gebruik van ChatGPT kunt aansturen en overzien, moet u weten hoeveel medewerkers het gebruiken, hoe ze zich aanmelden, en tot welke gegevens het toegang krijgt. Begin hiermee: eerst inzicht, dan governance.

  • Stap 1: Benchmark uw beveiligingspostuur ten opzichte van vergelijkbare organisaties.

    Voordat u een beleid opstelt, moet u uw huidige landschap in kaart brengen: hoeveel AI wordt er gebruikt, hoeveel hiervan is goedgekeurd door uw IT-afdeling, en wat is het verschil tussen die twee cijfers?

    Dit verschil is waar uw governance begint, en vaak heeft u hier meer te doen dan u misschien had verwacht. Het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging heeft hier statistieken voor opgesteld naar organisatiegrootte en ontwikkelingsstand. Zo kunt u zien hoe uw organisatie het doet in vergelijking met anderen.

  • Stap 2: Breng alle aanmeldingen in kaart, niet alleen beheerde identiteiten

    Veel AI-tools omzeilen traditionele controlemechanismen. Mensen melden zich aan met particuliere accounts en privéadressen, direct in de browser. Vaak maakt dat het lastig voor IT-afdelingen om een compleet beeld te krijgen van alle AI-gebruik.

  • Stap 3: Stel prioriteiten op basis van de gevoeligheid van gegevens, in plaats van de functie van de tool

    Niet alle AI-tools brengen dezelfde risico's met zich mee.

    Een tool in PowerPoint die AI gebruikt om dia's te genereren of op te maken, heeft waarschijnlijk minder toegang tot gevoelige gegevens dan een schrijfassistent die toegang krijgt tot een mailprogramma.

    Effectieve governance grijpt eerst daar in waar de risico's het hoogste zijn. Rangschik AI-tools op basis van de gegevens die ze kunnen openen en verwerken.

Wat zijn de voordelen van een complete AI-inventaris?

De bovenstaande stappen leveren een concreet resultaat op: een actueel overzicht van alle gebruikte AI binnen uw organisatie. Kleinere teams krijgen hiermee mogelijkheden die voorbij gaan aan een simpel verbod:

  • Beleid gedifferentieerd afdwingen: Met een complete inventaris kunt u regels instellen per toepassing. Dit is een van de mogelijkheden met LastPass Business Max.
  • Documentatie voor audits: Klanten, verzekeraars en toezichthouders vragen steeds vaker om bewijs van AI governance. Dan werkt het wel zo prettig als u hierop kunt antwoorden met een actuele inventaris van gebruikte tools en toegepaste beheersmaatregelen.
  • Zicht op agentic AI: Met een actuele inventaris bent u een stuk beter gepositioneerd om de volgende laag aan te pakken, zoals agentic AI en MCP-integraties die buiten uw bestaande identiteitscontroles om werken.

LastPass Business Max brengt alles samen in één abonnement: u kunt schaduw-AI detecteren, regels voor het gebruik van toepassingen afdwingen en AI-gebruik in real-time begeleiden. En alles werkt via de bestaande browserextensie, zonder extra implementatie.

LastPass Business Max gratis proberen Demo aanvragen

Hoe doet uw organisatie het op dit moment?

Slechts 22% van de organisaties heeft tools om AI-gebruik te monitoren. Het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging brengt de uitdagingen in kaart voor de overige 78%.

Een paar veel voorkomende benaderingen:

  • “We hebben al een beleid voor AI.”

    Een beleid bestaat in eerste instantie alleen op papier, en het is gebaseerd op zichtbaar gebruik. Uit het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging blijkt dat het gebruik van AI de bestaande goedkeuringsprocessen vaak omzeilt. 

  • “We hebben SSO, dus we weten wat mensen gebruiken.”

    ChatGPT, Claude, Gemini, en Copilot worden veel gebruikt met privéadressen. Logins vinden direct in de browser plaats en verschijnen niet in SSO-logs. 

  • “Onze medewerkers gebruiken alleen goedgekeurde AI-tools.”

    De bedoeling is goed. Maar IT-leiders van 46% van de organisaties in onze enquête melden gemiddeld tot wijdverbreid gebruik van schaduw-AI. 

  • “We doen als organisatie niet zo veel met AI.”

    92% van de IT-leiders gaf aan dat medewerkers actief gebruik maken van AI-tools, met of zonder toestemming. Voor de meeste organisaties is het niet de vraag of er AI gebruikt wordt, maar of hun governance dit gebruik bij kan houden. 

Lees het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging voor een compleet beeld van de blinde vlekken, en de controlemechanismen die organisaties inzetten om hier grip op te krijgen.  

De inzichten zijn gebaseerd op enquêtes onder ruim 400 IT-leiders, inloggewoontes van meer dan 450.000 mensen in ruim 20.600 organisaties, en toepassingsgebruik in de praktijk bij meer dan 15.900 organisaties. 

Ontvang de volledige analyse

Download het rapport

Meer in de serie over de beveiliging van AI en SaaS

GUIDE

Compliance met AI governance: beleidsregels, controlemechanismen en wat u mist

Lees de handleiding

Alle handleidingen voor de beveiliging van AI en SaaS

Veelgestelde vragen: beheer van schaduw-IT

Volgens het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging is AI inmiddels vrijwel overal: 92% van de IT-leiders in onze enquête geeft aan dat AI-tools binnen hun organisatie actief worden ingezet.  

36% hiervan beschrijft dit gebruik als “organisatiebreed”, bij 21% hangt het van de afdeling af en bij 16% gaat het om individuele medewerkers (meestal zonder dat de IT-afdeling hier zicht op heeft). Voor 19% is het een mix van goedgekeurd gebruik en AI zonder goedkeuring.

31% van de respondenten in het LastPass-rapport voor 2026 over de stand van zaken op het gebied van AI- en SaaS-beveiliging ziet zichzelf als early adopter van AI. 50% beschouwt zichzelf als voorzichtig.     

Voor de early adopters is AI een bewuste keus. Bij de voorzichtigere organisaties is de verspreiding meer informeel. De organisaties kennen de risico's, maar ze weten ook dat een verbod niets oplevert. 

Het onderzoek van LastPass laat zien dat de houding ten opzichte van AI niet per se samenhangt met de ontwikkeling van de governance: 42% van de organisaties heeft überhaupt geen technische controlemechanismen om de toegang van medewerkers tot AI aan te sturen, ongeacht of ze zichzelf zien als early adopters of juist niet. 

GenAI verandert de verantwoordelijkheden van IT-beheerders op twee belangrijke manieren. 

Ten eerste verschuift het primaire risico van toegangscontrole naar data governance. De vraag is niet meer alleen wie er in welk systeem komt, maar ook welke gegevens er vanuit systemen naar AI-tools vloeien. 

En ten tweede vergroot de opkomst van agentic AI de potentiële schade van één gecompromitteerd account of van overbodige machtigingen. Voor 61% van de IT-leiders in het LastPass-onderzoek is de toegang van AI-tools tot zakelijke systemen dan ook een van de belangrijkste zorgen.  

Maak het makkelijker om goedgekeurde tools te gebruiken en ontmoedig tools zonder goedkeuring.

Dit zijn de belangrijkste focuspunten van succesvolle organisaties:

  • Inzicht houden in het gebruik van AI
  • Duidelijke richtlijnen opstellen voor acceptabel gebruik
  • Gebruik van risicovolle toepassingen beperken
  • Veilige alternatieven goedkeuren
  • Continu monitoren op schaduw-AI
  • Medewerkers voorlichten over de risico's van het delen van gegevens

LastPass Business Max geeft inzicht in AI-gebruik en controlemechanismen op basis van het risico. Zo kunt u uw beveiliging versterken, zonder de ergernissen die het gebruik van schaduw-IT stimuleren.

Daarnaast biedt Business Max ook een mogelijkheid om mensen te waarschuwen als ze op het punt staan om gevoelige gegevens te delen met een AI-tool. Het resultaat: extra beveiliging in de browser en op apparaten, zonder extra inspanning. 

Staat uw vraag er niet bij? Ga naar ons Supportcentrum.

Aan de slag met LastPass Business

LastPass gratis proberen Neem contact op met Sales
Geen creditcard vereist voor de proefversie van 14 dagen.